ارتودنسی (نصب براکت روی دندان و اصلاح ترتیب دندان‌ها) بصورت مطلوب

لبخند زیبا و جذاب اعتماد به نفس را ارتقاء می‌دهد و اثر مثبتی بر روابط اجتماعی و شغلی به جا می‌گذارد. درمان ارتودنسی روش اصلی اصلاح طرح لبخند است و خوشبختانه هیچ‌گاه برای شروع این درمان و برخورداری از مزایای صاف کردن دندان با ارتودنسی دیر نیست. البته مزایای ارتودنسی فقط به بهبود زیبایی ظاهری محدود نمی‌شود، مرتب بودن دندان‌ها عملکرد گاز زدن، جویدن و حتی توانایی گفتار را نیز بهتر می‌کند. به علاوه از آنجایی که تمیز کردن و مسواک زدن دندان‌های ردیف و مرتب آسان‌تر است، از پوسیدگی دندان و بروز بیماری‌های لثه نیز جلوگیری می‌شود. مزیت ارتودنسی این است که توانایی طبیعی بدن برای تغییر شکل بافت را تحت کنترل درمی‌آورد. وسایل و تجهیزات ارتودنسی با اعمال نیرویی ملایم اما مداوم استخوان را به تدریج تغییر شکل می‌دهد و دندان‌ها را به سمت موقعیت مناسب حرکت می‌دهد در ادامه به مهمترین سوالات رایج ارتودنسی می پردازیم.

تجهیزات ارتودنسی چگونه اختلال‌های بایت را اصلاح می‌کند؟

برای اصلاح ناهنجاری‌های بایت باید دندان‌ها را حرکت داد. شاید حرکت دادن دندان‌ها به نظرتان کاری عجیب و سخت برسد، اما در واقعیت چندان هم دشوار نیست. دندان‌ها کاملاً در استخوان نگهدارنده ثابت نیستند، بلکه با ساختار متحرکی به نام رباط پریودنتال ثابت نگه داشته می‌شوند. این رباط‌ها نسبت به نیروهای وارد بر دندان‌ها حساس هستند و به این نیروها واکنش نشان می‌دهند. وسایل ارتودنسی دندان‌ها را با اعمال فشاری ملایم و پیوسته به تدریج و با دقت حرکت می‌دهند. این نیرو را می‌توان با سیم‌های فلزی کشیده شده از بین براکت‌های متصل به دندان‌ها (بریس‌) یا از طریق پلاک‌های شفاف ساخته شده از پلاستیک نیمه سخت اعمال کرد.

اختلال‌های بایت

با انجام ارتودنسی تعدادی از ناهنجاری‌های بایت را اصلاح نمود که غالباً حدود 7 سالگی بروز می‌یابد. این مشکلات عبارت‌اند از:

• آندربایت
• کراس بایت
• اوربایت، حالتی که دندان‌های بالا و پایین به خوبی روی هم قرار نمی‌گیرد.
• اپن بایت، در این حالت هنگامی که دهان بسته می‌شود، فضایی بین دندان‌های بالا و پایین وجود دارد.
• به هم فشردگی یا شلوغی دندان‌ها
• فاصله‌ بین دندان‌ها که به دو صورت بیش از حد دور بودن دندان‌ها از هم یا چسبیدن آن‌ها به هم بروز می‌یابد.

علاوه بر مشکلات بالا ،در صورت دیدن هر یک از نشانه‌ها یا مشکلات زیر در دندان‌های خود یا فرزندتان یا داشتن دغدغه‌های اشاره شده، از متخصص ارتودنسی وقت مشاوره بگیرید.

• تمایل به داشتن لبخندی زیبا
• باور این که لبخندی زیبا می‌تواند اعتماد به نفس و حس رضایت از خویشتن را ارتقاء دهد.
• خواستن بهترین‌ها برای اعضاء خانواده
• زود یا دیر افتادن دندان‌های شیری
• دشواری در جویدن یا گاز زدن
• تنفس از راه دهان
• مکیدن انگشت شست یا دیگر انگشتان یا داشتن دیگر عادت‌های دهانی آسیب زننده
• جابجا شدن، صدا دادن، جلو یا عقب بودن فک‌ها
• اختلال‌های گفتاری
• گاز گرفتن گونه یا سقف دهان
• قرینه یا متعادل نبودن صورت (اجزاء صورت با هم تناسب ندارند)
• دندان قروچه کردن یا روی هم ساییدن دندان‌ها

انواع ارتودنسی

برای اکثریت قریب به اتفاق بیماران تحت ارتودنسی، استفاده از تجهیزات ثابت، بخش مهمی از درمان خواهد بود و این بریس‌ها، به طور عمده، نوع فلزی نقره‌ای آشنا خواهند بود. اما در حالی که هنوز هم نسبتا محبوب هستند، بریس‌های فلزی معمول دیگر تنها راه درمان مشکل دندانی نیستند. لوازم قابل جابجایی انواع دیگری هستند که در درمان ارتودنسی استفاده می‌شوند. لوازم ارتودنسی ثابت مانند بریس توسط نوارهای فلزی یا سیمان مخصوص به دندان‌ها متصل می‌شوند. آن‌ها معمولا تا زمانی که درمان کامل شود، برداشته نمی‌شوند. تجهیزات متحرک، از قبیل الاینرهای شفاف، معمولا به مدت 22 ساعت در روز استفاده می‌شوند، اما می‌توانند در صورت نیاز به آسانی برداشته شوند. در حالی که الاینرهای شفاف می‌توانند در درمان مشکلات ارتودنسی خفیف تا متوسط موثر باشند ، تجهیزات ثابت به طور کلی برای درمان جامع تر مورد نیاز هستند. انواع مختلف بریس‌های ثابت و متحرک به شرح زیر می‌باشند:

بریس‌های فلزی

بریس‌های فلزی قدیمی که به طور معمول از فولاد ضد زنگ درجه بالا ساخته شده اند، تا کنون شایع‌ترین نوع لوازم ارتودنسی ثابت بوده اند. این بریس‌ها از نوارهای فلزی تشکیل شده اند که در اطراف و در پشت دندان آسیاب پیچیده می‌شوند و همچنین از براکت‌های فلزی کوچکتر که به قسمت‌های جلویی دندان‌های دیگر چسبانده می‌شوند. یک سیم فلزی نازک و فنر مانند از بین براکت‌ها عبور می‌کند، و به آرامی دندان‌ها را به سمت موقعیت مناسب هدایت می‌نماید. این آرچ وایر می‌تواند با کش‌های انعطاف پذیر، اتصالات فلزی یا سایر گیره‌ها، به براکت‌ها متصل شود.

دلایل منطقی زیادی وجود دارد که بریس‌های فلزی آزمایش شده در طول زمان محبوب باقی مانده اند ، چرا که آن‌ها یک گزینه درمانی قابل اطمینان، موثر و اقتصادی را ارائه می‌دهند. در مقایسه با لوازم ارتودنسی گذشته، استفاده از بریس‌های کنونی واقعا کوچکتر، سبک‌تر و راحت‌تر هستند. اگر می‌خواهید یک ظاهر جدیدتر داشته باشید، می‌توانید کش‌های رنگی برای براکت‌ها انتخاب کنید یا تغییرات دیگری را منظور نمایید.

بریس‌های سرامیکی

بریس‌های سرامیکی شفاف یک تغییر جدید در سیستم قدیمی است که روش درمانی را ارائه می‌دهد که بسیار کمتر قابل توجه است. این بریس‌ها از همان اجزای سازنده بریس‌های معمول استفاده می‌کنند ، به جز اینکه براکت‌هایی که روی سطح جلویی دندان‌ها قرار می‌گیرند از مواد سرامیکی شفاف ساخته شده اند که در رنگ طبیعی دندان محو می‌شوند. این سیستم از سوی بزرگسالان (از جمله برخی از افراد مشهور) مورد استقبال قرار گرفته است، زیرا به سختی می‌توان متوجه شد که بریسی روی دندان‌ها وجود دارد، مگر اینکه از نزدیک نگاه کنید. در حال حاضر انواع مختلفی از بریس‌های سرامیکی در دسترس هستند و تکنولوژی آن‌ها به طور مداوم در حال پیشرفت می‌باشد. جاذبه زیبایی شناختی آن‌ها غیرقابل انکار است، اما معایب اندکی نیز وجود دارد. براکت‌های سرامیکی نسبت به انواع فلزی‌‌شان دوام کمتری دارند؛ به علاوه، در حالی که خود براکت‌ها دچار لکه نمی‌شوند، نوارهای کشی که آن‌ها را به آرچ وایر وصل می‌کند لکه دار می‌شوند (البته این کش‌ها معمولا هر ماه عوض می‌شوند). بریس‌های سرامیکی همچنین بیش از بریس فلزی هزینه دارند - اما برای بسیاری از افراد، مزیت داشتن یک بریس غیر قابل تشخیص، بر هزینه آن سنگینی می‌کند.

بریس‌های لینگوال

در حالی که وجود بریس‌های سرامیکی مطمئنا کمتر قابل توجه است، سیستم دیگری نیز وجود دارد که اجازه می‌دهد بریس ثابت واقعا غیر قابل تشخیص باشد. در بعضی موارد، وسایل خاصی به نام بریس‌های لینگوال می‌توانند بر روی بخش زبانی دندان‌ها قرار گیرند. این بریس‌ها همان کار دیگر بریس‌های فلزی را انجام می‌دهند ، اما حتی با این که از فلز ساخته شده اند، قابل مشاهده نیستند، زیرا در پشت دندان‌ها پنهان می‌شوند!

بریس‌های لینگوال درمان مناسب برای هر وضعیت ارتودنسی نیستند. برای نصب آن‌ها نیاز به آموزش خاصی وجود دارد و آن‌ها به طور قابل توجهی گران‌تر از بریس‌های استاندارد هستند. همچنین این بریس‌ها معمولا نیاز به زمان بیشتری دارند تا بیمار به استفاده از آن‌ها عادت کند و ممکن است درمان را کمی طولانی کنند. اما اگر به دنبال دستگاه ثابتی هستید که کم‌تر از همه قابل رویت باشد - و اگر متقاضی مناسبی برای این گزینه درمانی هستید ، پس بریس‌های لینگوال ممکن است دقیقا چیزی باشد که به دنبال آن هستید.

بریس دیمون

در بریس دیمون به جای کش یا بست فلزی از گیره‌های مخصوص برای ثابت نگه داشتن سیم استفاده می‌شود. از جمله مزایای ارتودنسی دیمون این است که این تکنولوژی سایش دندان را کاهش می‌دهد و راحتی بیشتری را برای بیمار به ارمغان می‌آورد. به علاوه این بریس‌های خودباز و بسته شونده غالباً مدت درمان و تعداد دفعات دستکاری و تنظیم توسط متخصص را کمتر می‌کند.

مراحل درمان ارتودنسی

مراحل درمان ارتودنسی

مراحل درمان ارتودنسی به شرح زیر است:

مرحله مشاوره

مدت جلسه مشاوره با توجه به مورد هر بیمار سی دقیقه تا یک ساعت زمان می‌برد. در این جلسه پس از انجام عکس‌برداری دیجیتال و رادیوگرافی از دندان‌های بالا و پایین قالب گرفته می‌شود، بایت یا وضعیت روی هم قرار گرفتن دندان‌ها (اکلوژن) نیز ارزیابی می‌شود. سپس متخصص ارتودنسی نگرانی‌های بیمار و مشکلات موجود را یادداشت می‌کند و راه‌حل‌ها و روش‌های مختلف اصلاح آن‌ها و محدودیت‌ها و عوارض هر یک را به بیمار اطلاع می‌دهد. بیمار در جلسه مشاوره از هزینه و پوشش بیمه‌ای درمان نیز آگاهی می‌یابد.

مرحله اتصال و چسباندن

متخصص در این مرحله بریس را روی دندان‌ها قرار می‌دهد. عمل قرار دادن باندها و براکت‌ها روی دندان‌ها بسیار ظریف و پیجیده است. دندانپزشک بریس را روی بالا و پایین دندان‌ها می‌چسباند. فضانگهدارها پس از یک هفته برداشته می‌شود و باندها جایگذاری و با سیمان ثابت می‌شود. سپس سیم‌کشی انجام می‌شود‌ و بیمار رنگ کش‌هایی را انتخاب می‌کند که سیم را در شیار روی براکت نگه می‌دارد. رعایت بهداشت دهان و دندان و مراقبت از وسایل ارتودنسی برای موفقیت درمان ضروری است.

مرحله تنظیم دوره‌ای

ویزیت‌های منظم به فاصله هر 4 تا 7 هفته یک بار برای نظارت بر پیشرفت به دست آمده یا تنظیم سیم زمان‌بندی می‌شود. در این جلسات بریس محکم ، کش رنگی و براکت‌های شکسته تعویض می‌شود. در نظر داشته باشید که هر بار شکستن براکت درمان را یک ماه طولانی‌تر می‌کند.

مرحله برداشتن بریس

این مرحله زمانی است که پس از مدت‌ها سختی کشیدن می‌توانید از دیدن لبخند زیبای خود لذت ببرید. براکت‌ها و باندها جدا می‌شود، دندان پولیش زده می‌شود و عکس نهایی از دندان‌ها گرفته می‌شود. آخرین قالب برای تهیه پلاک متحرک نگهدارنده گرفته می‌شود.

مرحله نگهدارنده

پس از تحویل گرفتن پلاک نگهدارنده یا ریتینر جلسه‌ای برای نظارت بر پیشرفت درمان و حفظ نتایج در نظر گرفته می‌شود. محکم کردن و تنظیم لازم انجام می‌شود و پلاک نگهدارنده در صورت شکستگی احتمالی ترمیم می‌شود. دندانپزشک در صورت وجود هر یک از مشکلات اشاره شده بیمار را به متخصص ارتودنسی معرفی می‌کند. ما در کلینیک تخصصی ارتودنسی دکتر فتحیان از همکاری متخصصین ارتودنسی مجربی بهره می‌گیریم که در تمام مراحل درمان متعهدانه در کنار شما هستند.

چه سنی برای درمان ارتودنسی مناسب است؟

دوران کودکی بهترین سن ارتودنسی است، چون می‌توان از ویژگی در حال رشد بودن دندان‌ها برای حرکت دادن و مرتب کردن دندان‌ها بهره گرفت. فک‌ها و دندان‌ها نیز مانند بقیه قسمت‌های بدن به سرعت در حال تغییرند. بنابراین در این زمان می‌توان با استفاده از وسیع کننده کام فک بالا را پهن‌تر کرد تا فضای بیشتری برای دندان‌ها ایجاد شود و مشکل به هم فشردگی دندان‌ها از بین برود. این مرحله از تعدیل رشد طول درمان ارتودنسی را کوتاه می‌کند و در صورت لزوم استفاده از دیگر وسایل ارتودنسی بهترین نتیجه را به دست می‌دهد. بنابراین بهترین سن برای ارتودنسی دندان ، سنین پایین است.

با وجود اینکه بهترین زمان ارتودنسی، سنین پایین است اما به خاطر داشته باشید که سن ارتودنسی تنها مربوط به زمان خاصی نیست و دندان‌های سالم را در هر سنی می‌توان جابجا و مرتب کرد، پس هیچ‌گاه برای شروع درمان دیر نیست. در واقع در حال حاضر از هر پنج بیمار ارتودنسی یک نفر بزرگسال است. درمان ارتودنسی به کمک پیشرفت‌های تخصصی جدید، مانند بریس سرامیکی، پلاک شفاف و بریس لینگوال نامرئی، دیگر چندان جلب توجه نمی‌کند و می‌توان رویای داشتن لبخندی زیبا را فارغ از نگرانی از اظهارنظرهای بعضاً آزاردهنده به واقعیت مبدل کرد. متخصص پیش از شروع درمان ارتودنسی بزرگسالان معاینه دقیقی را برای بررسی وجود نشانه‌های بیماری‌های لثه انجام می‌دهد و در صورت لزوم اقدام‌های ضروری را برای درمان انجام می‌دهد.

مراقبت از بریس‌ها

فرقی نمی‌کند از بریس‌های فلزی، بریس‌های سرامیکی یا بریس‌های لینگوال استفاده کنید، باید بدانید که چگونه از آن‌ها مراقبت کنید. اگر به درستی از بریس‌های خود مراقبت کنید، بسیار راحت‌تر و موثرتر خواهند بود، به این معنی که شما هر روز یک قدم به لبخند کامل خود نزدیک می‌شوید! بنابراین برای حصول اطمینان از مراقبت صحیح از سلامت دهان و دندان در حال استفاده از بریس چه کاری می‌توانید انجام دهید؟

تکنیک مسواک زدن خود را بهبود دهید

فرقی نمی‌کند از بریس استفاده می‌کنید یا خیر، مسواک زدن در هر صورت مهم است ، اما هنگامی که تحت درمان ارتودنسی قرار می‌گیرید، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. هنگامی که از بریس استفاده می‌کنید، شرایط برای گیر کردن تکه‌های مواد غذایی و پلاک در زیر براکت‌ها بسیار مهیا تر است و مشکلاتی ایجاد می‌شود، بنابراین باید از یک مسواک دارای سر نرم استفاده کنید تا به این نواحی دسترسی پیدا کنید. اگر ترجیح می‌دهید از مسواک برقی استفاده کنید، این کار نیز ایده خوبی است.

• با مسواک زدن خط لثه دندان‌هایتان شروع کنید، مسواک خود را با زاویه 45 درجه نسبت به لثه‌ها نگه دارید. هنگامی که خط لثه را تمیز کردید ، مسواک خود را با یک زاویه رو به پایین در بالای براکت‌ها نگه دارید، و سپس با زاویه رو به بالا، پایین براکت‌ها را تمیز کنید.
• اگر چه به طور کلی افراد فقط باید دو بار در روز مسواک بزنند، در صورت استفاده از بریس، همواره توصیه می‌کنیم بعد از هر وعده غذایی، مسواک بزنید. در دسترس داشتن یک مسواک و یک خمیر دندان در کیف خود راه آسانی است که می‌تواند به اطمینان از تمیزی و درخشندگی دهان شما کمک کند!

نخ دندان کشیدن

نخ دندان کشیدن در حین استفاده از بریس می‌تواند کمی دشوار باشد، اما گامی در روال بهداشت دهان و دندان است که نباید نادیده گرفته شود. نخ دندان کشیدن به حذف هر گونه پلاک، و همچنین تمام ذرات کوچکتر مواد غذایی که در بریس‌ها یا بین دندان‌ها گیر کرده اند کمک می‌کند. اگر در استفاده از نخ دندان نواری مشکل دارید، سعی کنید از نخ‌های رشته‌ای برای بریس یا مسواک‌های بین دندانی استفاده کنید. شما می‌توانید این اقلام را از سوپرمارکت یا داروخانه خریداری کنید و این نخ دندان‌ها می‌توانند در اطراف براکت‌های شما مانور دهند.

به یاد داشته باشید که هنگام نخ دندان کشیدن، این کار را با ملایمت انجام دهید. سعی کنید فشار بیش از حد وارد نکنید و یا به سرعت این کار را انجام ندهید، زیرا ممکن است به بریس‌های خود آسیب برسانید، که به معنی مراجعه دوباره به متخصص ارتودنسی خواهد بود!

از مصرف غذاها خاصی اجتناب کنید

در حین استفاده از بریس، غذاهای بسیار کمی وجود دارند که ممنوع باشند، اما متخصص ارتودنسی شما لیستی از غذاهایی را که باید در هنگام درمان از آن‌ها اجتناب کنید، به شما ارائه می‌دهد.

یک هشدار ، هر چیز جویدنی، چسبناک، ترد و یا سفت احتمالا در فهرست وجود خواهد داشت. به علاوه، اگر شما جز افرادی هستید که همیشه ناخن‌ها یا سر خودکار را میجوید، باید این عادت را نیز خیلی سریع کنار بگذارید! این عادت‌ها و غذاها می‌توانند بریس‌ها را بشکنند یا خم کنند، که هرگز اتفاق خوبی نیست.

• همچنین باید از مواد غذایی و نوشیدنی‌های شیرین اجتناب کنید زیرا می‌توانند در اطراف براکت‌های شما لکه و پوسیدگی ایجاد کنند. این لکه‌ها ممکن است دائمی باشند و بعد از برداشتن بریس‌ها واضح‌تر می‌شوند که رسیدن به لبخند کامل را با مشکل مواجه می‌کند.
• اگر شما در حال استفاده از بریس هستید، باید هر کاری را که در توانتان است انجام دهید تا اطمینان حاصل کنید که بهترین نتیجه را بدست می‌آورید. تمیز نگه داشتن دندان‌ها، وقت گذاشتن برای نخ دندان کشیدن و فکر کردن در مورد مواد غذایی که می‌خورید، اقدامات ساده اما موثری هستند تا اطمینان حاصل کنید که پس از برداشتن بریس‌ها، به لبخند کاملی که به دنبال آن هستید می‌رسید!

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد بایدها و نبایدهای استفاده از بریس، نگاهی به این صفحه بیاندازید.

اگر براکت یا سیمی شکست، چه کاری باید انجام داد

بریس‌های شکسته، کش‌های شل شده و یا سیم‌های جلو آمده می‌توانند مشکلاتی ایجاد کند اما به ندرت به درمان اضطراری نیاز دارند. با این حال، با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید تا برای حل مشکل قرار ملاقاتی در مطب ترتیب دهید. اگر از آسیب شدید دهان یا صورت رنج می‌برید، به دنبال کمک فوری باشید. در اینجا چند نکته برای مدیریت برخی از مشکلات رایج تا زمانی که قادر به مراجعه به متخصص ارتودنسی باشید، مطرح شده است:

• براکت‌های شل شده: یک قطعه کوچک از موم ارتودنسی را اعمال کنید و به صورت موقت براکت‌ها را به هم متصل کنید یا موم را بر روی براکت قرار دهید تا محافظی بین براکت و لثه‌ها و دیگر بافت‌های نرم دهان ایجاد کند. متخصص ارتودنسی شما معمولا در اولین جلسه قرار دادن بریس، موم ارتودنسی را به شما می‌دهد.
• نوارهای شل شده: این نوارها باید تعویض شوند یا در محل خود قرار گیرند. نوار را نگه دارید و یک قرار ملاقات برای ترمیم اوضاع ترتیب دهید.

• سیم جلو آمده یا شکسته: از پاک کن ته مداد استفاده کنید تا سیم را به موقعیتی حرکت دهید که راحت‌تر باشید. اگر نمی‌توانید آن را حرکت دهید، مقدار کمی موم ارتودنسی را روی انتهای سیم بیرون آمده قرار دهید. سعی نکنید سیم را قطع کنید زیرا ممکن است به طور تصادفی آن را قورت بدهید یا آن را به ریه‌هایتان وارد کنید. اگر در اثر مالش سیم به داخل دهان، دچار آفت دهان شدید، دهان خود را با آب نمک گرم و یا دهانشویه ضد عفونی کننده شستشو دهید. یک بی حس کننده دندانپزشکی بدون نسخه نیز می‌تواند برای بی حس کردن ناحیه استفاده شود.
• شل شدن فاصله اندازها: در صورت لغزش یا افتادن کامل، فاصله اندازها باید تغییر موقعیت داده شوند یا تعویض شوند.

هزینه ارتودنسی

برآورد دقیق هزینه ارتودنسی بدون معاینه کردن بیمار و تهیه طرح درمانی دقیق دشوار است. متخصص ارتودنسی هزینه درمان را در جلسه مشاوره تخمین می‌زند. اکثر متخصصین شیوه پرداخت اقساطی هزینه را نیز برای مراجعین فراهم می‌کنند.